Italië, Vaticaan en San Marino: euromunten uit het zuiden
Italië en de twee kleine staten die in het land liggen, de Vaticaanstad en San Marino, vormen samen een apart hoofdstuk in de euroverzameling. Italië pakt uit met acht verschillende kunstwerken, de twee ministaten met kleine oplagen die verzamelaars over heel Europa aantrekken. Alle drie laten ze hun munten slaan in dezelfde instelling in Rome.
Italië: een kunstgeschiedenis in acht munten
Waar de meeste landen één tot drie ontwerpen kozen, gaf Italië elke waarde een eigen motief. Samen vormen ze een kleine rondleiding langs de Italiaanse kunst en architectuur.
| Waarde | Motief |
|---|---|
| 1 cent | Castel del Monte, het achthoekige kasteel in Apulië |
| 2 cent | de Mole Antonelliana in Turijn |
| 5 cent | het Colosseum in Rome |
| 10 cent | de Venus uit De geboorte van Venus van Botticelli |
| 20 cent | een beeldhouwwerk van Umberto Boccioni, kunstenaar van het futurisme |
| 50 cent | het ruiterstandbeeld van keizer Marcus Aurelius op het Capitoolplein |
| 1 euro | de Vitruviusman van Leonardo da Vinci |
| 2 euro | Dante Alighieri, naar een portret van Rafaël |
Door die verscheidenheid is een Italiaanse reeks een van de mooiste om te tonen. Ze laat ook zien hoe vrij elk land was bij het kiezen van zijn nationale zijde.
Op alle Italiaanse munten staan de initialen RI (Repubblica Italiana) en de letter R, het muntteken van Rome. Daarnaast dragen de munten de initialen van de ontwerper.
Het randschrift van de Italiaanse munt van 2 euro bestaat niet uit woorden, maar uit sterren en het cijfer 2. Voor een vergelijking met andere landen, zie ons artikel over het randschrift.
De Zecca in Rome
De Italiaanse munten worden geslagen door het Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, de staatsdrukkerij en munt in Rome. Die instelling slaat niet alleen de Italiaanse munten, maar ook die van de Vaticaanstad en San Marino. Dat verklaart waarom de drie reeksen technisch zo op elkaar lijken.
De Vaticaanstad: de paus op de munt
Vóór de euro gebruikte de Vaticaanstad de Italiaanse lire en sloeg het daarnaast eigen lires. Bij de overgang naar de euro kreeg het via een overeenkomst met de Europese Unie het recht om eigen euromunten uit te geven, binnen een vastgelegd maximumbedrag.
De nationale zijde volgt het pontificaat:
- Johannes Paulus II, op de eerste munten;
- de periode van sede vacante na zijn overlijden, toen er geen paus was;
- Benedictus XVI;
- Franciscus, eerst met zijn portret en later met zijn wapenschild in plaats van een portret;
- na het overlijden van paus Franciscus in 2025 opnieuw een sede vacante, en met de verkiezing van een nieuwe paus ook een nieuw ontwerp.
Elke pauswissel levert dus een nieuwe reeks op, en een sede vacante wordt traditioneel met eigen munten herdacht. Daardoor zijn er voor een tamelijk kort tijdsbestek al heel wat types.
San Marino: de oudste republiek
San Marino is een kleine republiek op de flanken van de berg Titano. Ook San Marino gebruikte vroeger de Italiaanse lire en sloeg eigen munten, en ook San Marino mag door een overeenkomst met de Europese Unie eigen euromunten uitgeven.
De motieven verwijzen naar de eigen geschiedenis en het landschap: de drie torens op de Titano, het regeringsgebouw, de heilige Marinus naar wie de republiek is genoemd, en het staatswapen. In de loop der jaren heeft San Marino zijn ontwerpen vernieuwd, zodat er ook hier verschillende types bestaan.
Waarom zijn die munten zo duur?
Wie de munten van de Vaticaanstad of San Marino wil kopen, merkt snel dat ze veel meer kosten dan hun nominale waarde. Daar zijn verschillende redenen voor:
- Kleine oplagen. De overeenkomsten met de Europese Unie beperken de hoeveelheid munten die deze staten mogen uitgeven. Er bestaan dus weinig exemplaren.
- Bijna niets in omloop. Het grootste deel van de munten wordt niet als wisselgeld uitgegeven, maar in officiële jaarsets en in verzamelverpakkingen verkocht. Wie ze in zijn wisselgeld vindt, heeft geluk.
- Grote vraag. De munten worden gezocht door verzamelaars in heel Europa, door wie de euro in zijn geheel verzamelt en door wie zich op religieuze of pauselijke thema’s toelegt.
- Verkoop in sets. Vaak kun je een munt alleen kopen als deel van een volledige set. De prijs van de set ligt dan hoger dan de som van de nominale waarden.
- Herdenkingsmunten. Ook de herdenkingsmunten van 2 euro van deze staten verschijnen in kleine aantallen en meestal in verzamelverpakking.
Wees bij aankoop voorzichtig. Omdat de munten waardevol zijn, circuleren er ook vervalsingen en munten die uit hun originele verpakking zijn gehaald. Een set in de oorspronkelijke verpakking, met certificaat waar dat van toepassing is, biedt de meeste zekerheid. Meer over de bewaring van zulke sets lees je in ons artikel over euromuntsets.
Monaco en Andorra
De twee andere ministaten met eigen euromunten, Monaco en Andorra, volgen een vergelijkbaar patroon: kleine oplagen, weinig munten in omloop en een grote belangstelling bij verzamelaars. Een kort overzicht van hun ontwerpen staat op onze pagina over alle euromunten.
Tips voor de verzamelaar
- Italië kun je grotendeels uit het wisselgeld verzamelen, ook in België.
- Voor de Vaticaanstad en San Marino is de jaarset meestal de enige realistische weg.
- Vergelijk aanbiedingen op een ruilbeurs of bij een handelaar, en koop niet in een opwelling.
- Bewaar alles in de originele verpakking en zonder pvc.
Dit artikel kan partnerlinks bevatten. Die hebben nooit invloed op wat we schrijven.