Alle euromunten: de nationale zijden per land
Elke euromunt heeft twee gezichten. De Europese zijde, met de waarde en een kaart van Europa, is overal dezelfde. De nationale zijde kiest elk land zelf. Een Duitse munt van 1 euro is in Brugge evengoed wettig betaalmiddel als een Belgische, en net daardoor zit er in elke Belgische portemonnee na een tijdje een kleine Europese verzameling. Deze pagina zet de ontwerpen per land op een rij.
De Europese zijde
De gemeenschappelijke zijde werd ontworpen door de Belg Luc Luycx, graveur bij de Koninklijke Munt van België. Er zijn drie motieven:
- 1, 2 en 5 cent: Europa op een wereldbol;
- 10, 20 en 50 cent: de lidstaten als losse vlakken;
- 1 en 2 euro: de lidstaten zonder grenzen, als één geheel.
Sinds 2007 tonen de munten van 10 cent tot 2 euro een bijgewerkte kaart, waarop ook de landen staan die na 2004 bij de Unie kwamen. Munten met de oude en de nieuwe kaart circuleren door elkaar: dat is een eerste, gemakkelijk onderscheid voor wie begint te verzamelen.
De twaalf landen van het eerste uur
Op 1 januari 2002 kwamen de munten in omloop in twaalf landen.
| Land | 1, 2, 5 cent | 10, 20, 50 cent | 1 en 2 euro |
|---|---|---|---|
| België | portret van de koning | portret van de koning | portret van de koning |
| Duitsland | eikentakje | Brandenburger Tor | adelaar |
| Finland | heraldische leeuw | heraldische leeuw | zwanen (1 €), moltebes (2 €) |
| Frankrijk | Marianne | de Zaaister | boom |
| Griekenland | schepen | figuren uit de Griekse geschiedenis | uil (1 €), Europa op de stier (2 €) |
| Ierland | Keltische harp | Keltische harp | Keltische harp |
| Italië | een ander motief per munt | een ander motief per munt | Vitruviusman (1 €), Dante (2 €) |
| Luxemburg | groothertog | groothertog | groothertog |
| Nederland | portret van de vorst | portret van de vorst | portret van de vorst |
| Oostenrijk | bloemen | gebouwen in Wenen | Mozart (1 €), Bertha von Suttner (2 €) |
| Portugal | koninklijk zegel | koninklijk zegel | zegel met burchten en wapenschilden |
| Spanje | kathedraal van Santiago | Cervantes | portret van de koning |
België en Nederland: de vorst op elke munt
België en Nederland kozen voor één ontwerp op alle acht munten: het portret van het staatshoofd. Op de Belgische munten stond eerst koning Albert II, sinds 2014 koning Filip. Het portret van Albert II werd tussendoor herzien, zodat er binnen dezelfde koning verschillende types bestaan. In Nederland volgde koning Willem-Alexander in 2014 koningin Beatrix op.
Luxemburg doet hetzelfde met de groothertog, Spanje alleen op de munten van 1 en 2 euro: daar stond eerst koning Juan Carlos, later koning Felipe VI.
Italië: acht munten, acht kunstwerken
Italië koos voor een ander motief op elke waarde: onder meer het Colosseum, de Venus van Botticelli, het ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius, de Vitruviusman van Leonardo da Vinci op de munt van 1 euro en Dante Alighieri naar Rafaël op de munt van 2 euro. Wie een volledige Italiaanse reeks wil, heeft dus acht verschillende ontwerpen nodig.
Frankrijk: Marianne, de Zaaister en een boom
Op de Franse munten staan drie symbolen: Marianne op de kleine munten, de Zaaister (een klassiek motief uit de Franse muntgeschiedenis) op de middelste en een boom op de munten van 1 en 2 euro. Sinds 2022 slaat Frankrijk voor de 1 en 2 euro een vernieuwd boommotief.
De ministaten
Monaco, San Marino en Vaticaanstad gebruikten vóór de euro de munt van een buurland en mochten via een overeenkomst met de Europese Unie eigen euromunten uitgeven. Andorra kreeg later hetzelfde recht. Hun oplagen zijn klein en de munten komen nauwelijks in omloop: ze worden vooral in officiële jaarsets verkocht en zijn bij verzamelaars erg gewild.
De latere toetreders
Na 2002 kwamen er geleidelijk landen bij. Elk land maakte een eigen ontwerp, vaak met een nationaal symbool of monument:
| Land | Invoering | Enkele motieven |
|---|---|---|
| Slovenië | 2007 | ooievaar, Lipizzaner, Triglav, Prešeren |
| Cyprus | 2008 | moeflon, schip van Kyrenia, kruisvormig idool |
| Malta | 2008 | tempel van Mnajdra, Maltezer kruis, wapen |
| Slowakije | 2009 | Kriváň, burcht van Bratislava, dubbel kruis |
| Estland | 2011 | landkaart van Estland |
| Letland | 2014 | wapen, Letse maagd |
| Litouwen | 2015 | Vytis, de ruiter uit het wapen |
| Kroatië | 2023 | glagolitisch schrift, Nikola Tesla, marter, landkaart |
Bulgarije voerde de euro in op 1 januari 2026. Kosovo en Montenegro gebruiken de euro ook, maar zonder eigen munten te slaan: daar circuleren munten uit andere landen.
Muntteken en jaartal
Naast het ontwerp loont het om naar twee kleine details te kijken:
- Het jaartal. Niet elk land slaat elk jaar elke waarde, en sommige jaargangen hebben een veel kleinere oplage dan andere.
- Het muntteken. Duitsland slaat zijn munten in vijf munthuizen, aangeduid met de letters A, D, F, G en J. Een volledige Duitse jaargang telt dus vijf keer acht munten. Andere landen vermelden een muntmeesterteken of het teken van de munt die ze heeft geslagen.
Voor de technische gegevens van de munten (diameter, gewicht, legering) zie de kenmerken van de euromunten. Het randschrift van de munt van 2 euro, dat per land verschilt, behandelen we op een aparte pagina.
Een verzameling opbouwen
Veel verzamelaars beginnen met wat ze in hun wisselgeld vinden: één munt per land en per waarde. Wie verder wil, kan per jaar en per muntteken verzamelen, of zich toeleggen op de herdenkingsmunten van 2 euro. De munten van de ministaten koop je meestal in jaarsets bij een handelaar.
Bewaar de munten die je uit de omloop haalt meteen in een album of muntenblad zonder pvc, en poets ze niet. Meer daarover in ons artikel over munten reinigen en onze verzameltips.
Dit artikel kan partnerlinks bevatten. Die hebben nooit invloed op wat we schrijven.