Duitse euromunten: ontwerpen, munttekens en deelstatenreeks
Duitsland is veruit het grootste euroland, en dat zie je in elke Belgische portemonnee: Duitse munten duiken in het wisselgeld vaker op dan die van welk ander buurland ook. Voor een verzamelaar zijn ze bovendien interessanter dan ze op het eerste gezicht lijken. Achter de sobere ontwerpen zit een systeem van vijf munthuizen, elk met een eigen letter, en een lange reeks herdenkingsmunten gewijd aan de deelstaten.
Drie ontwerpen, drie symbolen
Duitsland koos voor drie motieven, verdeeld over de drie groepen munten. Alle nationale zijden dragen het jaartal, de twaalf Europese sterren en het muntteken.
| Waarde | Motief | Betekenis |
|---|---|---|
| 1, 2 en 5 cent | eikentakje | verwijst naar de oude pfennigmunten, waarop al een eikentakje stond |
| 10, 20 en 50 cent | Brandenburger Tor | symbool van de verdeling en de hereniging van Duitsland |
| 1 en 2 euro | adelaar | de federale adelaar, het staatswapen van de Bondsrepubliek |
Het eikentakje is een bewuste knipoog naar de Duitse mark: wie de oude pfennigs nog kent, herkent het motief meteen. De Brandenburger Tor in Berlijn staat voor de Duitse eenheid, en de adelaar op de grootste munten is het officiële symbool van de staat.
Op de rand van de munt van 2 euro staat de tekst EINIGKEIT UND RECHT UND FREIHEIT, de beginwoorden van het Duitse volkslied. Die randschriften verschillen per land en kunnen in beide richtingen op de munt staan; meer daarover op onze pagina over het randschrift.
Vijf munthuizen, vijf letters
Het bijzondere aan de Duitse euromunten is het muntteken: een kleine hoofdletter op de nationale zijde die aangeeft in welk munthuis de munt geslagen werd. Duitsland heeft er vijf, en ze slaan allemaal dezelfde munten.
| Letter | Munthuis |
|---|---|
| A | Berlijn |
| D | München |
| F | Stuttgart |
| G | Karlsruhe |
| J | Hamburg |
De letters zijn ouder dan de euro: ze werden al gebruikt op de munten van de mark, en het systeem is nog veel ouder dan de Duitse eenmaking van 1871. De letters die ontbreken, verwijzen naar munthuizen die intussen gesloten zijn.
Voor een verzamelaar betekent dit dat een “volledig” Duits jaar geen acht munten telt, maar veertig: acht waarden maal vijf munthuizen. Niet elk munthuis slaat elk jaar evenveel, dus binnen één jaargang kan de ene letter gemakkelijk te vinden zijn en de andere veel minder. Het loont dus om bij Duitse munten altijd even naar die letter te kijken.
Hoe verzamel je per muntteken?
Er zijn drie gangbare benaderingen:
- Eén munt per waarde. De eenvoudigste aanpak: acht munten, ongeacht jaar of letter.
- Per jaar en per letter. De klassieke Duitse aanpak: voor elke jaargang de vijf letters. Dat levert een grote verzameling op, die je deels uit het wisselgeld kunt opbouwen.
- Via jaarsets. Elk munthuis brengt jaarlijks officiële sets uit. Wie alle letters wil, kan sets per munthuis kopen of een set van alle vijf samen. Zie ons artikel over euromuntsets.
De herdenkingsmunten van de deelstaten
Duitsland is een federale staat met zestien deelstaten (Bundesländer). Vanaf 2006 kreeg elk jaar één deelstaat een eigen herdenkingsmunt van 2 euro, met een bekend gebouw of monument uit die deelstaat. De reeks verliep volgens het voorzitterschap van de Bondsraad, de vertegenwoordiging van de deelstaten op federaal niveau.
Enkele voorbeelden uit de eerste reeks:
| Jaar | Deelstaat | Motief |
|---|---|---|
| 2006 | Sleeswijk-Holstein | Holstentor in Lübeck |
| 2011 | Noordrijn-Westfalen | dom van Keulen |
| 2012 | Beieren | slot Neuschwanstein |
| 2017 | Rijnland-Palts | Porta Nigra in Trier |
Toen alle deelstaten aan bod waren gekomen, startte Duitsland een tweede reeks, opnieuw met elk jaar een deelstaat en een nieuw motief. Naast deze reeks geeft Duitsland ook andere herdenkingsmunten van 2 euro uit, bijvoorbeeld voor verjaardagen van de Bondsrepubliek of de Duitse eenheid, en het neemt deel aan de gemeenschappelijke uitgiften van alle eurolanden (zie Belgische en gemeenschappelijke herdenkingsmunten).
Ook de herdenkingsmunten worden in de vijf munthuizen geslagen. Een complete reeks bevat dus per jaar vijf munten met hetzelfde ontwerp, maar met een andere letter.
Waar let je op?
- De letter. Noteer bij elke Duitse munt het muntteken. Zonder letter weet je niet welke variant je hebt.
- De kaart op de Europese zijde. Zoals bij alle landen tonen de munten van 10 cent tot 2 euro vanaf 2007 een nieuwe kaart van Europa. Dat geeft binnen de Duitse reeks een extra onderscheid.
- De staat van de munt. Uit de omloop gehaalde munten zijn vaak gekrast. Voor een mooie reeks vertrek je beter van muntrollen of sets. Wat de termen voor kwaliteit betekenen, lees je in ons artikel over kwaliteitsgraden.
Samengevat
De Duitse euromunten lijken eentonig, met slechts drie ontwerpen. Maar door de vijf munttekens en de jaarlijkse deelstatenmunten bieden ze een van de rijkste verzamelgebieden binnen de euro. Wie een overzicht van de andere landen zoekt, vindt dat bij alle euromunten.
Dit artikel kan partnerlinks bevatten. Die hebben nooit invloed op wat we schrijven.